مفاهیم چندارزی در USystems
این مقاله مفاهیم پایهٔ چندارزی مانند ارز پایه، ارز معامله و نرخ تبادله و منطق ثبت دوگانهٔ مبالغ ارزی را شرح میدهد.
در افغانستان و منطقه، کمتر کسبوکاری فقط با یک ارز کار میکند: خرید به دالر، فروش به افغانی، حساب بانکی به هر دو. USystems از پایه برای این واقعیت طراحی شده است.
سه مفهوم کلیدی
| مفهوم | توضیح |
|---|---|
| ارز پایه (Base Currency) | ارز اصلی دفاتر شما — همهٔ راپورها در نهایت به این ارز جمع میشوند. یک بار در سطح شرکت تعیین میشود. |
| ارز معامله (Transaction Currency) | ارزی که یک سند مشخص با آن ثبت شده (فاکتور دالری، صورتحساب کلداری...) |
| نرخ تبادله (Exchange Rate) | ضریب تبدیل ارز معامله به ارز پایه — روی هر سند ارزی ثبت و ذخیره میشود |
اصل طلایی: هر مبلغ، دو بار ثبت میشود
هر سطر ارزی در سیستم دو مقدار دارد:
- مبلغ به ارز معامله (مثلاً ۱۰۰ دالر)
- معادل به ارز پایه با نرخ روز سند (مثلاً ۷٬۱۰۰ افغانی با نرخ ۷۱)
به همین دلیل دفتر کل و تراز آزمایشی همیشه جمعبستنیاند — همهٔ حسابات در نهایت یک زبان مشترک (ارز پایه) دارند.
هر حساب فقط یک ارز دارد
در USystems حساب چندارزی وجود ندارد — هر حساب یک ارز مشخص دارد. برای هر ارز، حساب جداگانه بسازید:
1020 بانک ملی — افغانی (AFN)
1021 بانک ملی — دالر (USD)
1110 حساب دریافتنی — افغانی (AFN)
1111 حساب دریافتنی — دالر (USD)
این طراحی، ماندهها را شفاف نگه میدارد: هیچوقت لازم نیست حدس بزنید «۵۰٬۰۰۰ در این حساب» به چه ارزی است.
دو جهت نرخ تبدیل
هنگام وارد کردن نرخ، سیستم دو حالت را پشتیبانی میکند:
| حالت | فرمول | مثال (دالر↔افغانی، نرخ ۷۱) |
|---|---|---|
| خارجی به پایه (foreign_to_base) | مبلغ خارجی × نرخ = مبلغ پایه | ۱۰۰ دالر × ۷۱ = ۷٬۱۰۰ افغانی |
| پایه به خارجی (base_to_foreign) | مبلغ پایه ÷ نرخ = مبلغ خارجی | ۷٬۱۰۰ افغانی ÷ ۷۱ = ۱۰۰ دالر |
سود و زیان ارزی — از کجا میآید؟
فاکتور ۱۰۰ دالری امروز با نرخ ۷۱ ثبت شد (= ۷٬۱۰۰ افغانی). مشتری یک ماه بعد ۱۰۰ دالر پرداخت، ولی نرخ آن روز ۷۳ است (= ۷٬۳۰۰ افغانی). این تفاوت ۲۰۰ افغانی، سود ارزی تحققیافته است و سیستم آن را بهصورت خودکار قید میکند. تفصیل در مقالهٔ سود و زیان ارزی.
نقشهٔ این سلسله
- مفاهیم (همین مقاله)
- حسابات ارزی و ماندهٔ ابتدایی
- تنظیمات ارزی مخاطبین
- اسناد ارزی: فاکتور و صورتحساب
- سود و زیان ارزی
- راپوردهی چندارزی
مقالهٔ بعدی: حسابات ارزی ←
آیا این مطلب مفید بود؟