تعدیل موجودی و ثبت ضایعات
این مقاله تفاوت میان تعدیل موجودی و ثبت ضایعات و اثر حسابداری هرکدام پس از شمارش فزیکی را بیان میکند.
دیر یا زود موجودی سیستم با شمارش فزیکی فرق خواهد داشت — شکستگی، تاریخگذشتگی، اشتباه ثبت یا مفقودی. دو سند برای اصلاح وجود دارد: تعدیل (Adjustment) و ضایعات (Write-Off).
تعدیل در برابر ضایعات
| تعدیل (Adjustment) | ضایعات (Write-Off) | |
|---|---|---|
| هدف | اصلاح اختلاف شمارش (کم یا زیاد) | حذف مال ازبینرفته/تاریخگذشته |
| جهت | هر دو طرف (افزایش یا کاهش) | فقط کاهش |
| حساب مقابل | حساب تعدیل/کسری موجودی | حساب ضایعات موجودی |
هر دو از یک فورم ثبت میشوند — فیلد نوع سند (Document Kind) تعیین میکند کدام است.
ثبت تعدیل
از انبار ← تعدیل (Adjust) ← جدید:
سربرگ
| فیلد | توضیح |
|---|---|
| انبار | انبار هدف |
| حساب تعدیل (Adjustment Account) | حسابی که اختلاف به آن میرود (حساب کسری/ضایعات موجودی) |
| تاریخ | پیشفرض: امروز |
| نوع سند | «تعدیل» یا «ضایعات» |
| توضیحات | دلیل تعدیل — حتماً بنویسید |
اقلام
| ستون | توضیح |
|---|---|
| محصول و لات | قلم مورد شمارش |
| مقدار فعلی (Current) | فقطخواندنی — موجودی ثبتشدهٔ سیستم |
| مقدار تعدیلشده (Adjusted) | عدد واقعی شمارش فزیکی |
| تفاوت (Difference) | خودکار: تعدیلشده − فعلی (مثبت = افزایش، منفی = کاهش) |
| قیمت فی واحد (Unit Cost) | آخرین قیمت تمامشده — خودکار |
| ارزش مجموعی | تفاوت × قیمت فی — خودکار |
اثر حسابداری
سیستم بهصورت خودکار قید میسازد:
- افزایش موجودی: دبت حساب موجودی انبار (دارایی)، کریدت حساب تعدیل.
- کاهش موجودی/ضایعات: دبت حساب تعدیل/ضایعات (زیان)، کریدت حساب موجودی انبار.
و تراکنش انبار متناسب (ورود برای تفاوت مثبت، خروج برای منفی) ثبت شده و منابع قیمتگذاری بهروز میشوند.
روال پیشنهادی شمارش دورهای
- راپور موجودی انبار را چاپ کنید (به تفکیک محصول/لات).
- شمارش فزیکی را روی همان فهرست انجام دهید — در اوقات کمکاری یا با بستن موقت ثبت اسناد.
- برای اقلامی که فرق دارند، یک سند تعدیل بسازید و «مقدار تعدیلشده» را وارد کنید.
- برای اجناس تاریخگذشته/شکسته، سند جداگانهٔ ضایعات ثبت کنید — تا در راپورها زیان ضایعات از خطای شمارش جدا باشد.
- راپور مطابقت موجودی (Inventory Reconciliation) را برای مستندسازی نگه دارید.
نکات
- تعدیل را جایگزین اسناد واقعی نکنید — اگر مال فروخته شده ولی ثبت نشده، فاکتور ثبت کنید نه تعدیل.
- دلیل هر تعدیل را در توضیحات بنویسید؛ حسابرس (و خود شما) بعداً میپرسد.
- تعدیلهای بزرگ و تکراری یک علامت هشدار است: یا روال ثبت اسناد مشکل دارد یا مال از انبار «راه میرود».
مقالهٔ قبلی: → انتقال بین انبارها | مقالهٔ بعدی: راپورهای انبار ←
آیا این مطلب مفید بود؟