Accounting

ژورنال: ثبت قید دستی

این مقاله می‌گوید چه وقت باید از قید دستی ژورنال استفاده کرد و قانون توازن دبت و کریدت را با مثال نشان می‌دهد.

Sara AhmadiSara Ahmadi۱۲ سرطان ۱۴۰۵

بیشتر قیدهای حسابداری را سیستم خودش از روی اسناد (فاکتور، خرید، پرداخت) می‌سازد. اما گاهی به قید دستی نیاز دارید — اینجاست که ژورنال (Journal) به کار می‌آید.

چه وقت از ژورنال استفاده کنیم؟

  • ثبت مانده‌های افتتاحیه هنگام مهاجرت از سیستم قبلی
  • استهلاک دارایی‌ها، ذخیره‌ها و تعدیلات پایان دوره
  • اصلاح اشتباهی که با ویرایش سند اصلی قابل رفع نیست
  • معاملات خاصی که سند آماده ندارند (مثلاً تصحیح طبقه‌بندی بین دو حساب)

قاعدهٔ طلایی: اگر برای معامله سند آماده وجود دارد (فاکتور، صورتحساب، پرداخت، انتقال) از همان سند استفاده کنید، نه ژورنال. ژورنال آخرین راه است — چون انبار، بیلانس مخاطب و وضعیت اسناد را به‌روز نمی‌کند، فقط حسابات را.

ثبت قید ژورنال

از حسابات ← ژورنال ← جدید:

سربرگ

فیلدتوضیح
تاریختاریخ اثر قید
مرجع (Reference)شمارهٔ سند پشتیبان (اختیاری)

سطرهای قید

هر سطر یک طرف قید است:

ستونتوضیح
حساب (Account)حسابی که دبت/کریدت می‌شود
دبت (Debit)مبلغ بدهکار — به ارز حساب
کریدت (Credit)مبلغ بستانکار — به ارز حساب
ارز و نرخ (FX Rate)برای سطرهای ارزی؛ سیستم معادل ارز پایه (Base Debit/Credit) را نگه می‌دارد
یادداشت (Memo)شرح سطر
مخاطب مرتبط (Party Contact)اگر حساب انتخابی حساب دریافتنی/پرداختنی باشد، مخاطب مربوطه را تعیین کنید

قانون توازن

قید فقط وقتی ذخیره می‌شود که مجموع دبت = مجموع کریدت باشد — هم در هر ارز و هم در معادل ارز پایه. اگر پیام «قید متوازن نیست» دیدید، جمع دو ستون را کنترول کنید.

مثال — ثبت استهلاک ماهانه

حسابدبتکریدت
مصرف استهلاک۵٬۰۰۰
استهلاک انباشته — تجهیزات۵٬۰۰۰

مثال — ماندهٔ افتتاحیهٔ مشتری بدهکار

حسابدبتکریدتمخاطب
حساب دریافتنی۲۰٬۰۰۰شرکت الف
ماندهٔ افتتاحیه (سرمایه)۲۰٬۰۰۰

مشاهدهٔ قیدها

  • راپورها ← راپور ژورنال — همهٔ قیدهای ثبت‌شده (دستی و خودکار) در یک بازه.
  • دفتر کل (Ledger) — اثر قیدها را حساب‌به‌حساب ببینید.

نکات

  • برای هر قید، در «یادداشت» بنویسید چرا ثبت شده — شش ماه بعد خودتان تشکر خواهید کرد.
  • در قیدهای چندارزی، نرخ استفاده‌شده روی سطر ذخیره می‌شود؛ نرخ روز معامله را بگذارید نه نرخ امروز.
  • قید ژورنال روی حساب دریافتنی/پرداختنی بدون تعیین «مخاطب مرتبط» باعث می‌شود بیلانس آن مخاطب با دفتر کل نخواند.

مقالهٔ قبلی: → پرداخت‌ها و رسیدها | مقالهٔ بعدی: راپورهای مالی ←

آیا این مطلب مفید بود؟

موارد مشابه